Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tangerine Dream. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Tangerine Dream. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 13 czerwca 2016

13.06.2016 - Grupa Rockoona

Pomyślałem, że w pracy spiszę swoje wrażenia związane z porannym odsłuchem wybranego dzisiaj albumu "Rockoon" (1992) autorstwa Tangerine Dream. Jest to album nad którym zespół spędził nieco ponad rok na nagrywaniu go. Dwa lata wcześniej z zespołu odszedł Paul Haslinger, który grał w TD od 1986 (Underwater Sunlight) roku. W 1992 podczas sesji nagraniowych uczestniczyła przede wszystkim rodzina Froeseów (Edgara oraz jego jedyny syn, Jerome), wspomagani przez innych muzyków sesyjnych.


Rockoon, 1992, Miramar - okładka wydania amerykańskiego

Choć album osiągnął pewien sukces, zwłaszcza w USA, gdzie został wsparty trasą koncertową (z której to wydane zostały dwa albumy: 220 Volt Live z 1993 roku oraz Arizona Live '92 z 2004 roku, który prezentuje cały koncert ze wspomnianej amerykańskiej trasy). Sukces albumu można wyrazić i potwierdzić poprzez jego notowania na różnorakich listach przebojów - akurat Rockoon znalazł się w Top 10 rankingu Billboard dla muzyki New Age i Top 20 dla Jazzu. Został ponadto nominowany do prestiżowej nagrody Grammy w kategorii "Najlepszy album New Age w 1992 roku". Warto wspomnieć iż nie jest to jedyna płyta Tangerine Dream, która została nominowana. Zespół jednak nigdy nie otrzymał nagrody. Przy okazji, wspomniany 220 Volt Live (1993) także został nominowany (w kategorii najlepszy instrumentalny rock w 1994 roku - za znajdujący się na tej płycie cover Purple Haze autorstwa Hendrixa, który TD grali na bis w 1992 roku i później).

A skąd się wziął tytuł tej recenzji? Nie jest żadnym fantazyjnym wymysłem mojej chorej (?) wyobraźni a jedynie stosowną parafrazą tytułu starożytnej rzeźby "Grupa Laokoona". Na pomysł ten wpadłem w pracy. Skojarzyło mi się to z tytułem omawianego w tej recenzji albumu.

Z Wikipedii - Grupa Laokoona
Album trwa prawie godzinę. 11 utworów o raczej krótkich czasach trwania (ok. 5 minut), choć są 2 wyjątki (7,5 - 8,5 minut). Całościowo rzecz ujmując, nagrania te nie powalają. Czuć wyraźny spadek jakości muzycznej. Muzyka nie inspiruje i nie czaruje. Ot, zwykłe "słuchadło". Gdyby nie było napisane, że to jest album Tangerine Dream, wielu ludzi mogłoby nawet tego nie odczuć. Całość jest rytmiczna i melodyjna choć raczej bezbarwna i po dłuższym czasie się nudzi. A najnudniejszy jest tytułowy utwór. Zupełnie nieciekawy. W zasadzie poza kilkoma utworami nie ma na co zwrócić tu uwagi.

Te wybrane kompozycje to: "Big City Dwarves", "Red Roaster", "Touchwood" (choć wolę zremixowaną wersję z płyty The Dream Mixes z 1995 roku), "Lifted Veil" (szczególnie początek) i "Penguin Reference". Do listy tej, można dodać jeszcze "bonusowy" utwór, obecny na każdym głównym wydaniu tej płyty, - "Girls On Broadway". W sumie 6 na 11 utworów. Około połowy płyty. Reszta to najwyżej średniej jakości wypełniacze.

Podczas słuchania "Rockoon" (1992) nie odczuwałem żadnych specjalnych emocji. Album ten nie dostarczył mi także żadnych wyjątkowych wrażeń przy odsłuchu. Jest raczej nijaki. Jako 11-sto utworowa całość, nie wyróżnia się na tle innych płyt zespołu.

Co do koncertów, to poza 1992 rokiem (USA) i 1997 (Europa, w tym Polska), zespół w ogóle nie wracał na koncertach do tych nagrań. Trudno się temu dziwić - w swojej przebogatej i kolosalnej dyskografii spokojnie znalazłoby się wiele lepszych albumów, nawet z lat 90-tych (np. Mars Polaris z 1999 czy wspomniany wcześniej The Dream Mixes z 1995).

Ocena tego albumu jest łatwa. Zespół w zasadzie zmarnował czas i energię na nagrywanie tej płyty. Amerykańscy fani zespołu pewnie mają o niej lepsze zdanie niż ja - zwłaszcza iż zespół po kilku latach powrócił do USA (poprzednie koncerty w USA odbyły się w 1988 roku i promowały album Optical Race, wydany także w 1988 roku. Notabene, warto wspomnieć o wydanym w 2003 roku albumie Rockface prezentującym prawie kompletny koncert z trasy z 1988 roku: CD 1 i CD 2 ). Jak to często bywało, koncerty do 1992 roku włącznie, były bogato przeplatane nowym, niepublikowanym materiałem. Ten z 1992 roku ukazał się na "220 Volt Live" (1993), który może stanowić, wraz z wspomnianym wcześniej "Arizona Live '92" (2004), ciekawe uzupełnienie omawianego "Rockoon" (1992).

Niestety, sam "Rockoon" rozczarowuje. Całościowo rzecz ujmując, to co najwyżej mocno średnia płyta. Bardzo rzadko jej słucham. Choć są na niej zawarte także i porządne (wśród tej raczej bezpłciowej i nudnej jak flaki z olejem masie) kompozycje to same one nie wystarczą do wyciągnięcia bardziej pozytywnych wniosków i ocen. "Rockoon" bowiem można streścić bardzo krótko: nuda.

Sam album ocenilbym na max 2+, może 3- (dzięki tym porządniejszym kompozycjom). Zespół osiadł na mieliźnie. To jeden z jego najsłabszych punktów w dyskografii. Nic dziwnego, że po 1997 roku nigdy nie wrócili już do tej płyty podczas swoich licznych koncertów. Nie przypominam sobie innego albumu, poza nowym nagraniem Optical Race (2003) z podobnie niską oceną. Nawet niższą bo tam oceniłem tą próbę odświeżenia dość udanego, moim zdaniem, albumu z 1988 roku na 1+. Powinienem jeszcze raz do niej sięgnąć i zweryfikować swoje poglądy - może "Rockoon" jest słabszy? W każdym razie nawet bez zbędnych porównań album ten po prostu rozczarowuje.

niedziela, 12 czerwca 2016

12.06.2016 - Mandarynki w sosie fantasy

Co jakiś czas słucham czegoś z TD. Ostatnio nawet częściej sięgam po TD niż po SBB. Ostatnio, w sobotę (11.06.2016) włączyłem sobie muzykę Tangerine Dream skomponowaną do filmu Legend (1986). Film został wyreżyserowany przez Riddleya Scotta, znanego m.in z serii Alien (Obcy) czy z Łowcy Androidów (Blade Runner, z soundtrackiem zrobionym przez Vangelisa) lub z nowszych - The Martian (Marsjanin), który z przyjemnością obejrzałem z rodziną na kinie domowym. Pomyślałem sobie wtedy by napisać kiedyś recenzję tej płyty zwłaszcza, że muzykę filmową w wykonaniu TD raczej pomijałem. Dzisiaj nastało to "kiedyś".

Może mnie wzięło po seansie Warcrafta w kinie i postanowiłem posłuchać czegoś w klimatach fantasy? A chyba tylko to miałem. :)

CD, 1995

"Legend" jest filmem fantastyczno-przygodowym. Jak zwykle - walka dobra ze złem. W dwóch wersjach: europejskiej, z muzyką Jerrego Goldsmitha, i amerykańskiej - z muzyka nagraną przez Tangerine Dream. Zespół ten, choć potrafił barwnie i ciekawie grać, nigdy nie słynął z bajkowych brzmień. Czy wbrew swojej legendzie, jego baśniowy soundtrack będzie udany?

Na youtube w całości jest tylko nieoficjalne wydanie muzyki filmowej, zawierające także inne utwory wykorzystane w filmie. Będę więc linkować poszczególne utwory.


Łagodne, bajkowe dźwięki zapraszają do wysłuchania całości. Wchodzimy do elektronicznej krainy czarów. Po krótkiej chwili muzyka staje się bardziej tajemnicza i mistyczna. Nabiera czarnych rumieńców (oczywiście w pastelowych barwach). Czuć ten rodzący się mrok w baśniowym wydaniu. Ostatnia minuta przykuwa uwagę słuchacza - coś dzieje, jakaś akcja na ekranie.


Cottage Cheese to serek wiejski po angielsku. Czyli.. wiocha. ;) Muzyka przedstawia sielską, wiejską idyllę. Raj chłopa. Pola szumiące, chleb zbożem pachnący. Wokół las wraz z nieodzownymi leśnymi duszkami, driadami, polanami goszczącymi jednorożce oraz elfy (niekoniecznie te nocne, z uniwersum Warcraft). Słychać także płynący i szemrzący strumyk. Kraina dobrobytu, pełnia szczęścia oraz oczywiście mlekiem i miodem płynąca. Wyraźnie słychać, że nad naszym rajem zbierają się ciemne, mroczne chmury.


Utwór otwierają dźwięki znane z innego utworu zespołu (Yellowstone Park (Rocky Mountains) z albumu Le Parc z 1985 roku) ale melodia przybiera inny, bardziej bajkowy kształt. Nabiera wróżkowych barw. Nawet słychać jak całość lśni, uzupełniona wspaniale połyskującą gitarą. Świetna kompozycja. Niestety, także jednorożec został dotknięty spaczeniem i staje się mroczniejszy (podobnie jak Orkowie ale to zupełnie inna historia). Kolejna porcja mrocznego dynamizmu. Taniec złych chochlików? 


Powtórka końcowego motywu z poprzedniego utworu ale wzbogacona o nowe dźwięki. Gobliny i ich zamiłowanie do maszynerii. Sterowce. Bomby. Kaboom. Za dużo Warcrafta i wspomnień u mnie. ;) W każdym razie dźwięki te jako żywo przypominają baśniowe machinarium apokalipsy. Groźne i niebezpieczne, negatywnie usposobione do wszystkich jednorożców, elfów i innych słodkości (w tym zapewne też Słoneczników i Słoneczek). Maszynowy wymiar mroku muzycznego.


Od samego początku czuć tajemnicę i baśniowy klimat. Wróżki coś robią. Słychać dużo dzwoneczków. Po chwili utwór ten brzmi jak jakiś mistyczny, bajkowy taniec wróżek. Wróże męskie czują się dyskryminowane. Na końcu - obligatoryjna szczypta mroku.


Piosenka skomponowana przez TD a zaśpiewana przez Jona Andersona (z zespołu Yes). Brzmi jak wariacja utworu 3 z tej płyty (Unicorn Theme). Łagodny, baśniowy, delikatny klimat. Także i tu pojawia się gitara. Wspaniałe klawisze. Nie przeszkadza mi wokal. W połowie utwór staje się jeszcze bardziej bajkowy i rozmarzony a następnie przechodzi w miły dla ucha fortepianowy pokaz łagodności, z odrobiną orkiestracji. Podobają mi się te orkiestralne dodatki. Zespół nie współpracował z orkiestrą przy tym. Więcej elektroniki pojawia się po 4 minucie - w nieco mrocznym i tajemniczym brzmieniu, niejako w opozycji wobec reszty tej piosenki. W tle słychać kolejna odsłonę rajskiego motywu, wzbogacone o fletopodobne akcenty. U wrót niebios chciałbym usłyszeć to brzmienie. Jest po prostu boskie. Strasznie mi się podoba.


Kolejny raz zespół korzysta z mrocznych, sugestywnych brzmień, kreując poczucie tajemnicy i pewnego stopnia niepokoju u słuchacza. Mroczne fantasy. Utwór ten brzmi bardzo repetytywnie i spokojnie mógłby być skrócony o jakąś połowę. Może w filmie jest wykorzystany tylko fragment.


Z ciemności wyłania się mistyczna, tańcząca grupa. Melodia jest wesoła oraz wzbogacona o elektroniczne chórki. Ta kompozycja z kolei brzmi nieco zabawnie aczkolwiek wciąż jest przyjemna.


Dźwiękowe ucieleśnienie mroku. Bagna gdzieś na Azeroth, zamieszkane - a raczej okupowane - przez Orków. Przepraszam, znowu mi odbiło - takie miałem skojarzenia, powstałe na bazie dźwięków. :) Piękny instrumentalny pean dla Najmroczniejszego. Tajemnica, groza, strach, przerażenie - tymi słowami można opisać nastrój tego utworu. Nie mogło tu zabraknąć udźwiękowienia ciemności, której wręcz nadużywam przy opisie tej płyty. Końcówkę mogliby sobie darować. Jest zbędna. I trudna do opisania.


Na koniec - dwa utwory w jednym. W tym kolejna odsłona Motywu Jednorożca. Miodzio. Tym razem mamy więcej elementów baśniowo-bajkowych w brzmieniu. "Kuchnia" jest bardzo dynamicznym utworem, z wyróżniającą się sekwencją. Warto się w niego wsłuchać i odkryć szczegóły. Szkoda, że nigdy nie zagrali tego na żywo. Może budzić skojarzenia z "Elvish Sequencer" Klausa Schulza (bonus do jego płyty En=Trance, bodajże z 1988). Słychać tu także nieco gitary. Dynamiczna, pełna życia kompozycja wzbogacona nutką mroku na końcu.

Stąd zespół przechodzi w krótką odsłonę Unicorn Theme, która trwa zaledwie 1,5 minuty. Brzmi w zasadzie identycznie jak początek pełnej wersji ale wydaje się być bogatszy w brzmieniu. Ten sam fragment wyraźnie wybrzmiewa w Loved By The Sun. Delikatne, smyczkowe zakończenie (oczywiście są to elektroniczne smyczki).

"Legend" jest albumem który został stworzony z zupełnie innym zamysłem. Jest to ilustracja do gotowego już materiału. Odczucia powstałe w związku z filmem bądź scenariuszem do niego zostały przelane na dźwięki. Klimat obrazu więc rzutuje na klimat muzyki.

Uważam iż Tangerine Dream w składzie Froese-Franke-Schmoelling znakomicie sobie poradzili ze zilustrowaniem swoją muzyką filmu. Wyraźnie wybrzmiewa tu mrok (np. Darkness czy Blue Room), choć nie brakuje także bajecznych (w różnym tego słowa znaczeniu) motywów typu Unicorn Theme czy Cottage. Docenić należy także świetnie zaaranżowaną piosenkę (Loved By The Sun), przygotowaną na podstawie Unicorn Theme.

Ciekawa pozycja w kinematograficznej części dyskografii zespołu. Na pewno się wyróżnia. Jest tu mnóstwo pięknych i miłych dla ucha motywów. Najbardziej znanym fragmentem z tej płyty jest Unicorn Theme i jego pochodna - Loved By The Sun, m.in dzięki okazjonalnym wykonaniom Unicorn Theme podczas koncertów zespołu (pojawiał się już w 1986 roku).

Zdecydowanie polecam. Najlepiej razem z filmem (którego jeszcze nie widziałem). Choć może płyta, jako fizyczny nośnik, jest raczej dla tych bardziej zaawansowanych fanów, to kilka miłych dla ucha melodii spodobać się może każdemu.

niedziela, 10 stycznia 2016

10.01.2016 - The Best of Tangerine Dream

Okołoświąteczny atak depresji sprawił, że straciłem chyba wszystko, co było dla mnie cenne i ważne. Ucierpiała nawet moja miłość do Tangerine Dream. Nawet nie tylko do samego TD lecz do elektroniki w ogóle, jako takiej. I SBB... Czyżby dotychczasowo wielbiona przeze mnie muzyka mi się "przejadła" bądź znudziła?

Próbuję obecnie odkrywać nowe terytoria. Powoli staram się wrócić do życia gdyż obecnie czuję się wpół żywy - moja elektroniczno-mandarynkowa połowa obumarła. Czy na zawsze - zobaczymy.

Wielkimi krokami zbliża się ważny dzień - moje 4te urodziny jako recenzenta. W najbliższą środę, 13.01.2016, miną dokładnie 4 lata od opublikowania mojego pierwszego tekstu: recenzji Epsilon In Malaysian Pale (Edgar Froese [*], 1975). Wiążę z tym dniem spore nadzieje - może w końcu uda mi się napisać moją 150tą recenzję.

Dzisiaj spróbuję napisać pierwszą od niemalże dwóch miesięcy recenzję płyty Tangerine Dream. Niemalże dwa miesiące minęły od ostatniego mandarynkowego tekstu - Tournado (1997) - który ukazał się 13.11.2015.

Do "analizy" wybrałem składankę The Best Of Tangerine Dream z 1989 roku. Myślę, że to dobry pomysł na powtórny mandarynkowy "chrzest". Poziom podstawowy. Największe przeboje zespołu z okresu 1973 - 1988 (wydanie kasetowe i 2xLP posiada dodatkowo utwory z płyt wydanych między 1970 a 1972).

Okładka składanki
Ja posiadam w swoich zbiorach... piracką (?) polską kasetę TAKT-u. Kupiona za dychę "dla beki" robi (wraz z druga kasetą - jakiś nieoficjalna składanka od Kraftwerk, także made in Poland) za "podpórkę" pod wydzieloną strefę singli na mojej półce z płytami nr 1. Dowód poniżej. :)

Kaseta jest mniej-więcej w centrum :)
Wydawnictwo zawiera 10 utworów (wersja CD). Już sama lista utworów budzi wątpliwości czy to rzeczywiście jest "the best of". Dominują tu utwory głównie z ostatnich płyt zespołu (lata 1985 - 1988 ale bez Optical Race, wydanego w 1988 roku). Aż 3 utwory na 10 pochodzą z albumu Le Parc (1985). Kompilacja nie zawiera żadnego nowego materiału.

1. Central Park (New York). Mocny i dynamiczny akcent na początek - szybki, głośny i rytmiczny a także basisty Central Park. Wielkie miasto bawi się przy mandarynkowych rytmach. Dość przyjemne w odsłuchu, basy nie miażdżą żeber ani nie jest ich zbyt wiele. Można wyczuć tu nutkę wielkomiejskiego zgiełku ale w dość łagodnej dla bębenków usznych formie.

2. Tyger. Tytułowy utwór z albumu Tyger (1987). Po mocnym wejściu mandarynkowego smoka czas na nieco bardziej delikatne i liryczne klimaty. Dla odmiany więc jest piosenka. Delikatne, elektroniczne brzmienia są wzbogacone o piękny, kobiecy głos śpiewający wiersz znanego, brytyjskiego poety - Williama Blake'a. Zanim popadłem w depresję, Tyger był jednym z moich ulubionych utworów oraz także jednym z najlepszych albumów Tangerine Dream. Dalej Tyger ma swój mistyczny i łagodny urok choć mam poczucie, że nie odczuwam już tego samego co kiedyś. Jedna z najłagodniejszych kompozycji w olbrzymim, niemalże nieskończonym dorobku zespołu.

3. Livemiles (Part II). Fragment z albumu Livemiles (1988). Umieszczony wycinek pochodzi gdzieś ze środka utworu. Zaczyna się dość łagodnie i bazuje na obsesyjnie powtarzanym motywie. Całość jest wzbogacona o perkusję i melodię z prawdziwego zdarzenia. Ok. 2:00 utwór się rozpędza dzięki sekwencerowi. Także rytm staje się szybszy. Powtarzany motyw znika. Został on zastąpiony czymś innym. Całość jest płynna, jak zawsze. Przyjemna dla ucha rytm i melodia. Dużo łagodności w brzmieniu. Sympatyczny fragment z pomijanej często płyty.

4. Dolphin Dance. Jeden z hitów z albumu Underwater Sunlight (1986). Szybki i energetyczny rytm wzbogacony o pląsającą wesoło melodię. Urzekająca łagodność. Brzmienie tego utworu chyba każdemu sprawi uśmiech na twarzy. Słychać nawet zsyntetyzowane bąbelki w wodzie! ;) Nie zabrakło też gitarowej partii od zmarłego lidera zespołu, Edgara Froese. Bardzo miła dla ucha nutka.

5. Song Of The Whale (Part 1 i Part 2). Pierwsze dwa utwory z albumu Underwater Sunlight (1986). Rzadko kiedy umieszczane są oba. 20 minut instrumentalnej muzyki (wbrew tytułowi). Od samego początku wchodzimy w krainę delikatnych i urokliwych struktur dźwiękowo-muzycznych. Dwie rozbudowane i progresywne kompozycje. Delikatność i łagodność mogą iść w parze z dużym stopniem skomplikowania samego utworu. Nie są to utwory łatwe w odsłuchu ale dają sporo przyjemności frajdy. Tak jak pod koniec lat 70-tych, tak i wtedy zespół znowu otarł się o rock progresywny - tym razem w znacznie łagodniejszej, może nawet nieco new age'owej (?) formie. Nie zabrakło też wstawek gitarowych a nawet lekkiego, orkiestrowego wtrętu (ok. 4:48 - obie części Song Of The Whale są złożone w jeden utwór na tej składance).

Drugą część otwiera przepiękna, bogata w szczegóły partia fortepianowa. Następnym krokiem zespołu jest płynne przejście z fortepianu na bezkresne, delikatne i łagodne oceany elektronicznego dźwięku. Jest tu także delikatna, orkiestrowa nutka (choć oczywiście TD nigdy nie korzystali z orkiestry jako takiej - poza albumem Paradiso z 2006 roku). Utwór zaczyna się rozgrzewać i rozkręcać. Jest coraz więcej rytmu i melodii. W drugiej części gitara jest bardziej odważna i prominentna. Zresztą druga część Song Of The Whale jest po części uzupełnieniem pierwszej jak i jej przeciwieństwem. Obie są bardzo bogate i ciekawe w rozwiązania dźwiękowe oraz same brzmienia.

Mam mieszane uczucia do obu części Song Of The Whale. Z jednej strony mi się podobają. Są to naprawdę bardzo piękne i ciekawe kompozycje. Z drugiej zaś, są to jedne z tych utworów, które mi się najciężej słucha. Niemniej, zarówno Song Of The Whale (1 i 2) jak i cały album Underwater Sunlight to klasyki, kultowe pozycje w dyskografii zespołu.

6. Le Parc (L.A - Streethawk). Tytułowy utwór z albumu Le Parc (1985). Charakterystyczny dźwięk samolotu i szybki sekwencer. Bardzo rytmiczny i naprawdę melodyjny utwór. Późniejsze wykonania sprawiły iż zmieniał się tylko na lepsze. W wersji studyjnej nie jest zbyt mocny ale ma swoją moc i wyrazistość. Łagodna melodia została połączona z mocą rytmu.

7. Yellowstone Park (Rocky Mountains). Ostatni utwór z Le Parc. Wyróżnia się tym iż zawiera wokal. Jest to ta sama kobieta co śpiewa na The Dark Side Of The Moon (1973) Pink Floydów, zapomniałem jej imienia i nazwiska. Utwór otwierają dźwięki natury - oto łosie wychodzą na rykowisko. Słoneczko świeci i ogrzewa tytułowy Park. Dzikie zwierzęta hasają. Rytm i melodia właściwa pojawiają się ok. 1:15. Cały czas wybrzmiewa łagodność i delikatność pomimo "głębokiej", dudniącej perkusji. Utwór ten ma wręcz baśniowy klimat, potęgowany przez głos "nimfy leśnej". To muzyka natury, lasu. Spodoba się każdemu, kto szuka ciszy, łagodności i urokliwych, miłych dla ucha, subtelnych dźwięków.

8. Poland (podlinkowałem cały utwór, na składance jest tylko pierwsze 11-12 minut). Fragment tytułowego utworu z albumu Poland (1984). Wycinek pomija mówiony wstęp i przenosi nas od razu do mocnego wejścia utworu. Powolny ale głośny i głęboki rytm sunie się do przodu. Dominuje głównie perkusja ale powoli muzycy tworzą melodię. Delikatna melodia kontrastuje z mocnym i solidnym rytmem. W 2giej minucie pojawia się sekwencer. Utwór zmienia swoje brzmienie. Coraz więcej dźwięków ale wszystko jest uporządkowane. Zespół nie próżnuje i cały czas zmienia to i owo. Pozornie jednostajny rytm kontrastuje też ze nieustannie zmieniającą się i ewoluującą melodią oraz innymi ozdobnikami dźwiękowymi. 5:30 - niesamowita sekcja. Ni to perkusja, ni sekwencer. A może skrzypiący sekwencer i nałożona na niego perkusja? Po chwili przerwy zespół wygrywa zupełnie inną melodię. Tu nie ma stałości, nie można się nudzić. Tangerine Dream przestali improwizować na scenie ale można odnieść wrażenie, że zespół tu improwizuje, ta muzyka brzmi jak żywa, nieustannie ewoluująca. W 9 minucie się robi coraz bardziej rytmicznie.  W tle słychać ryczącą wichurę. Muzyka robi się intensywniejsza i głośniejsza by na sam koniec zamilknąć. Część 1sza Poland się kończy.

Na tej składance zamieszczono także fragment "mostku". Niesamowita kompozycja. Część 1sza jest pomijana na późniejszych koncertach. Zespół zawsze grywał tylko fragment z części drugiej.

9. Astral Voyager. Jest to kompozycja pochodząca z albumu Green Desert (1986). Ta płyta zawiera kompozycje nagrane w 1973 ale zapomniane. Ok. 1984 roku je odnaleziono, zremiksowano i wydano. Ciężko powiedzieć ile może być w tym prawdy. Wystarczy sięgnąć po np. Atem (1973) albo po nieliczne zachowane nagrania koncertowe z 1973 roku. Ocena może być trudna gdyż materiał na Green Desert został zremiksowany a zespół nigdy nie wydał go w oryginalnej formie. Możliwe jest też, że te utwory powstały między 1984 a 1986 a reszta to wymysł Edgara by nakręcić sprzedaż. Prawdziwą wersję zabrał ze sobą do grobu sam Edgar.

Od początku towarzyszy nam sekwencer. Melodia brzmi jak psychodeliczna wichura. W końcu to podróż w kosmosie. Słychać także brzmienia smyczkowe (oczywiście syntezator) a także "flety". Utwór brzmi w zasadzie cały czas identycznie. Można posłuchać ale to raczej przeciętny, nużący utwór. Za długi, zdecydowanie za długi. Dopiero pod sam koniec sekwencer się lekko zmienia. Najwyżej 3-3,5 gwiazdki.

10. Wahn. Ostatni utwór z albumu Atem (1973) i jednocześnie ostatni na tej składance. Psychodeliczne kichanie. Apsik na LSD. Całość okraszona jest też innymi, dziwnymi dźwiękami. Pojawiają się także skromne elektroniczne brzmienia i mocna, szalona perkusja. Ok. 1:30 kichanie znika i utwór staje się czystą, instrumentalną psychodelią. Bardzo dziwna, trudna do opisania kompozycja. Chyba już wtedy zespół dysponował mellotronem, takie mam wrażenie słuchając końcówki utworu. Dziwny finał składanki.

The Best Of Tangerine Dream jest fajną składanką. Zawiera naprawdę dobre kompozycje choć brakuje tu czegokolwiek nowego. Brakuje tu jakiegoś podtytułu bo "the best of", niestety, odnosi się tylko do ostatnio wydanych przez zespół płyt. Dziwić mogą te 2 utwory z The Pink Years (1970-1973). Wersja winylowa i kasetowa zawierają dodatkowo po jednym utworze z pominiętych na wersji CD z płyt Zeit (1972), Alpha Centauri (1971) i debiutanckiego Electronic Meditation (1970). Moim zdaniem, lepiej by było jakby zamiast Astral Voyager i Wahn pojawiły się np. Hyperborea (tytułowy utwór, 1983) czy coś z Optical Race (1988). Lily On The Beach ukazał się dopiero miesiąc po składance The Best Of Tangerine Dream.

Całość jednak nie jest tragiczna choć, jak już wspomniałem wcześniej, dobór utworów nie wydaje mi się być do końca przemyślany. Jako punkt startowy dla kogoś świeżego - dość dobry wybór, zwłaszcza razem ze składanką Dream Sequence (1985). Dla bardziej obeznanych fanów - raczej tylko tych dążących do posiadania wszystkiego.

Ocena: 3+/5.

piątek, 13 listopada 2015

13.11.2015 - TornaDo nad Śląskiem

W 1997 roku Tangerine Dream wyruszyli na koncerty promować najnowszy wówczas album (Goblins Club, 1996). Zespół przygotował nielada gratkę dla fanów - koncerty były wyraźnie podzielone na część starą (wydaną na albumie Valentine Wheels, 1998 - chyba go nie recenzowałem) oraz nową (wydaną na albumie Tournado - Live In Europe, 1997).

Obie płyty koncertowe, dotyczące w gruncie rzeczy mniej więcej tej samej, zostały nagrane na dwóch różnych koncertach. "Valentine Wheels" zawiera pierwszą część koncertu w Londynie (06.11.1997) zaś "Tournado" - drugą część pochodzi z Zabrza (23.04.1997). Obie płyty są nagrane na żywo, bez poprawek w studiu oraz są nagraniami bardzo wysokiej jakości.

Warto zaznaczyć, że Tournado ukazało się w dniu 30-tych urodzin TD - 29.09.1997 !

Przedmiotem tej recenzji będzie album Tournado. Recenzja jest dedykowana Słoneczku Agnieszce, która mieszka na Śląsku. ;)


1. Intro. Płytę, jak i cały drugi set koncertów, otwiera perkusyjne solo. Sporo napięcia i klimatu. Dość ciekawie przygotowane i zagrane. Prawie 4 minuty elektronicznej perkusji. Być może było grane inaczej na każdym koncercie (sądząc po długości tego nagrania z innych koncertów).

2. Flashflood. Płynne przejście z solówki. Po raz kolejny zespół gra utwór z soundtracku "Oasis" (1997). Pierwszy set otworzył inny utwór z tego soundtracku. Łagodne i delikatne otwarcie drugiego setu. Nic dziwnego - w końcu to jedna z wówczas najświeższych płyt zespołu. Po chwili wchodzi bardzo melodyjny i słodki sekwencer. W 1:35 mamy lekkie wspomnienie utworu Poland (wystarczy się wsłuchać). Potem robi się już mocniej, nieco bardziej dyskotekowo. Utwór nabiera mocy. Sporo energetycznej perkusji i przyjemnych motywów klawiszowych. Ok. 3:50 pojawia się bardzo wesoły i przyjemny motyw. Nastąpił także drobny spadek jakości nagrania (?). W utworze nie brakuje nieco rozmarzonego klimatu (np. melodie grane ok. 5:00). Wyraźnie słychać kiedy utwór się kończy i wchodzi mostek - ma klimat podobny do utworu ale jest bardziej basowy i skupiony na sekwencji. Aranż nie odbiega od studyjnego.

3. 220 Volt (Big Volt Version). Zespół znowu zagrał jeden z utworów z albumu "220 Volt Live" (1992). Start utworu uderza w słuchacza właśnie niczym tytułowe 220 Woltów. Utwór jest pełny energii i mocy. Wyraźnie słychać gitarę, która, moim skromnym uchem, dominuje nad całością. Perkusja brzmi trochę bardziej w stylu "Dream Mixes", trochę bardziej dyskotekowo. Gitara oczywiście elektryczna, na prąd. ;) Czuć moc. 220 Volt podłączonych do najszlachetniejszego z owoców - Mandarynki. Nie brakuje też łagodniejszych partii - np. fortepianowe przejście w ok. 3:18 - które stanowią miłe i ciekawe urozmaicenie. W 4 minucie jest także łagodnie, z odrobiną "Dream" od Tangerine Dream. ;) Znowu wróciła gitara ale nie jest tak ostra i drapieżna jak na początku. Pazur powraca w 5 minucie, na samym początku. Wracamy także do klimatów z początku, choć w zauważalnie złagodzonej wersji. Znowu czuć kiedy zespół kończy i zaczyna mostek. Po raz kolejny oparty jest on na sekwencerze. Tym razem jest bardzo rytmiczny i intensywny. Krótki ale przyjemny dodatek.

4. Firetongues. Tym razem kompozycja z Turn Of The Tides (1994). Utwór był remixowany na "The Dream Mixes" (1995) więc możliwe jest, że wersja koncertowa była oparta na tymże mixie. Wstęp od razu rozpoznawalny (dla starego wyjadacza czyli mnie ;) ). Łagodne, rozmarzone brzmienia. Chyba jest nieco więcej takich słonecznych brzmień, o ile mnie pamięć nie myli co do oryginału. W drugiej minucie pojawia się ciekawe solo rodem ze słonecznej Hiszpanii po czym utwór przyśpiesza i kontynuuje w mandarynkowym rytmie flamenco. Bardzo mi się podobają te słoneczne dźwięki. W 4 minucie także ich nie brakuje, choć już są bez tej specyficznej gitary.  W 5 minucie dochodzi do nich gitara elektryczna. Rockowy wymiar Słońca. Utwór się kończy normalnie. Aranż był oparty o studyjną wersję. Mostek natomiast jest bardzo tajemniczy i intrygujący.

5. Girls On Broadway. Bonus track do wersji CD albumu "Rockoon" (1992), którego nie ma na wersji winylowej. Utwór wybucha by po chwili refleksji przejść do swojego meritum. Podkreślona są perkusja i partie basowe. Poprawna interpretacja wersji studyjnej. Nie czuć większych zmian, poza oczywiście nowszą instrumentacją i nieco mocniejszym brzmieniem (więcej basów i lepiej brzmiąca perkusja). Co do utworu - nic specjalnego. Mostek jest mroczny i dość eksperymentalny - to zbiór różnych dziwnych, tajemniczych dźwięków.

6. Little Blond In The Park Of Attractions. Z albumu "Tyranny Of Beauty" (1995) choć pewnie bazowane na wersji z "The Dream Mixes" (również 1995). Brzmi jak wersja z The Dream Mixes choć dodano np. cichą perkusję (ja ją słyszę). Później słychać także delikatną gitarkę (od momentu jak wszedł właściwy bit). Poza tymi niuansami, jest to poprawne wykonanie zremiksowanej wersji. Całość brzmi jeszcze soczyściej i mocniej. Zachęca do tańca. Pod koniec powraca dodana gitarka. Nie pamiętam czy te orientalne fleciki na końcu były w wersji studyjnej. Mostek jest w pewnym sensie przedłużeniem tego utworu.

7. Rising Haul In Silence. W końcu utwór z "Goblins Club" (1996). Tajemniczy i intrygujący początek na tle którego rozwija się słodziutka melodyjka. W momencie wejścia perkusji tłum bije brawa i raduje się. To bardzo wesoły i rytmiczny utwór, jeden z lepszych na Goblins Club. Gitara brzmi lepiej niż na wersji studyjnej. Akcenty słodsze są bardziej słyszalne. Mocny i wciągający rytm ale nie czuć zbyt wielu odstępstw od aranżu płytowego. Ok. 4:35 - jeden z najsłodszych i loffcianych motywów w tym utworze. Mroczny mostek.

8.  Lamb With Radar Eyes (Lost Lamb Version). Jeszcze raz Goblins Club. Na początek - miauczenie koteła (wolę pieseły). A potem energetyczny bit i rytm. Brzmi lekko inaczej niż na płycie, tak mi się wydaje, ale wciąż wszystko jest rozpoznawalne. Więcej rytmu. Mnóstwo gitary. Nie umiem porównać tej wersji do studyjnej. W każdym razie jest to bardzo ciekawy i interesujący utwór. Wydaje mi się, że są tu zmiany, mniej lub bardziej subtelne. Dla wielbicieli mocniejszych rytmów u TD. Mostek - mocno sekwencerowy, z bitem. Pasuje do stylistyki Dream Mixes. Szkoda, że nie pokusili się o jego poszerzenie.

9. Touchwood. Kolejny raz Rockoon (1992). Tym razem wersja bazowana na mixie z Dream Mixes (1995). Po krótkim wstępie zaczyna się robić coraz goręcej. Więcej rytmu i bitu. Dyskoteka w wydaniu mandarynkowym. Niczym nie różni się od wersji studyjnej z The Dream Mixes. Mostek świetnie pasuje jako preludium do następnego utworu.

10. Towards The Evening Star. Następny utwór z promowanego albumu (Goblins Club, 1996). Wyszedł też jako jeden z nielicznych singli zespołu, sparowany z remixem bodajże The Orb. Utwór otwiera łagodny, rozmarzony motyw klawiszowy. Na niego, po chwili, nałożona jest sekwencja a potem basowe pomruki i perkusja. Po minucie utwór staje się jeszcze bardziej rytmiczny. Co chwilę puszczane są próbki ludzkiego głosu (zarówno męskiego jak i żeńskiego). Bardzo rytmiczny i energiczny finał setu. Aranż identyczny ze studyjnym.

"Tournado" jest uzupełnieniem "Valentine Wheels". I lepiej by w tej kategorii był rozpatrywany. Samodzielnie, nie wnosi za wiele. Zespół, poza perkusyjnym intrem, nie przygotował niczego zupełnie nowego. Wszystkie utwory, chociaż zagrane naprawdę dobrze, brzmią identycznie jak na właściwych płytach. To jest raczej zrozumiałe - ostatnie koncerty zespołu (przed tą trasą) miały miejsce w 1992 roku a potem w 1996 (jeden koncert, niejako rozgrzewka przed koncertami z 1997, choć np. zespół zagrał - po raz pierwszy - fragment utworu Hyperborea, który w nowej aranżacji powrócił dopiero w 2008 roku). Ogólnie rzecz biorąc, "Tournado" nie jest specjalnie ciekawym albumem. 3+. Ocena byłaby zauważalnie wyższa jakby to był cały koncert. W sumie, łącząc oba te albumy ("Valentine Wheels" i "Tournado") otrzymujemy 85-90% zawartości muzycznej koncertów granych przez Tangerine Dream w 1997.

sobota, 7 listopada 2015

07.11.2015 - Mandarynkowa Chandra, część 1sza

W dzisiejszej recenzji przedstawię kolejny solowy album Edgara Froese [*]. Album ten nosi tytuł Chandra - The Phantom Ferry Part One. Został wydany jako album studyjny zespołu chociaż nikt inny poza liderem się na nim nie udzielał. Co ciekawe, mimo iż wyszedł w 2009 roku, został wznowiony w tym samym roku w ramach serii wznowieniowej firmy Membran (tych mandarynkowych). Zgodnie z tytułem, ukazała się później część druga. Kontynuacja tej płyty wyszła dopiero w 2014 roku.

Okładka wydania oryginalnego, Eastgate, 2009
Wznowienie, Membran, 2009 (posiadane przeze mnie)

Do płyty, we wkładce, jest dołączone krótkie opowiadanie autorstwa Edgara Froese (po angielsku). Być może kiedyś je przetłumaczę na nasz język. Opowiadanie powstało na bazie manuskryptu znalezionego w bazie wojskowej na Grenlandii w roku 1977. Nie jest specjalnie długie (pewnie góra 1 stronę A4) ale nie chce mi się tłumaczyć. :)


Bardzo wesołe, rytmiczne i sekwencyjne powitanie. Nowoczesny rytm przemieszany z sympatyczną melodią. W tle są delikatne chórki, słabo słyszalne. Na końcu mamy tajemnicę i mrok kompleksu militarnego. Miła dla ucha, taneczna nutka. Szczególnie spodoba się fanom sekwencerowego brzmienia. Małe oczko puszczone do młodych słuchaczy.


Bardzo krótka kompozycja - 4 minuty. Oczarowuje słuchacza swoją delikatnością i tajemniczością. Mroczne barwy otulają piękną, łagodną melodię. Pojawiają się także chórki, wyraźniejsze niż w poprzednim utworze. Wydaje mi się, że użyty jest też sekwencer. Nastrój tego utworu kontynuuje poprzedni. Melodie są niesamowicie zmysłowe i piękne, zwłaszcza ta na początku i na końcu. Piękna kompozycja.

3. Screaming Of The Dreamless Sleeper.

Tym razem mamy okazję posłuchać muzyki do naszego snu. Mandarynkowo-elektroniczna kołysanka. Poruszamy się w krainie snu. Muzyka jest delikatna, łagodna, rozmarzona a zarazem pełna delikatnych i miłych dla ucha niuansów. W 3 minucie pojawia się delikatna perkusja. Lunatykujemy w rytm muzyki. Podążamy gdziekolwiek na skrzydłach Muzyki, która robi się coraz bardziej intensywniejsza. 

4. The Unknown Is The Truth.

I jeszcze raz śnimy. Tym razem śni nam się coś innego. W głowie nam szumi i pulsuje tajemnicza melodia. Pojawia się sekwencer. W końcu się coś powoli konkretyzuje. Muzyka się rozwija, choć wciąż jest nieco senna. W pewnym momencie wpada w straszliwą monotonię i w tym stanie trwa do końca. Trochę dziwny utwór a ponadto jest dość słaby na tle już przesłuchanych.


Rozpoczyna się tajemniczy i mroczny balet. Na całkowicie czarnym, nocnym tle scenografii, piękna, ubrana na biało, baletnica rozpoczyna swój taniec. Księżyc zawieszony na niebie świeci jasno, chociaż jest tylko jego tekturową imitacją, przypiętą do makiety scenograficznej. Piękna, malownicza, nastrojowa kompozycja. Wyjątkowy utwór. Melodia jest łagodna, delikatnie wzmocniona poprzez perkusję.

6. Child Lost In Wilderness.

Jeszcze raz wkraczamy w łagodne, melodyjne dźwięki. Skromna melodia, oparta o delikatny syntezator, z lekka naśladujący fortepian, oraz ciekawe, dziwne tło dźwiękowe, kojarzące się ze zwykłym plumkaniem. Mimo delikatnych zmian, muzyka jednak brzmi niezwykle monotonnie. Jak dla mnie - zbyt monotonne to jest, usypiająca muzyka. Takie trochę bezpłciowe jak na TD.

7. Sailor Of The Lost Arch.

Od samego początku jesteśmy wciągnięci w pewną łagodną i delikatną akcję. Utwór zapowiada się na bardzo podobny do poprzedniego. Jest nawet łagodniejszy. Morze nudy. Naprawdę, nie sądziłem, że będę aż tak negatywny w stosunku do TD. Przynajmniej ten utwór nie jest aż tak monotonny ale nie jest specjalnie ciekawy. Znowu bezpłciowość i nijakość. Co najwyżej średniej jakości plumkanie.

8. Verses Of A Sisong.

I jeszcze jeden "zamulacz". Obniża bicie serca do 0. Przynajmniej sekwencer jest dość intensywny ale reszta za to przymula. Kolejna nieciekawa kompozycja. Nawet nie potrafię się zmusić by coś ciekawego o niej napisać. Teraz już wiem czemu nie słucham tej płyty.

9. Silence On A Crawler Lane.

Remix utworu z 1995, wydanego na solowym albumie Edgara. W końcu coś dynamicznego. Skromna melodia i intensywna perkusja oraz eteryczne, chórkowe tło. W gruncie rzeczy też nudne.

Niestety, Chandra to nie jest ciekawy album. Zaczyna się dość przyjemnie i naprawdę fajnie ale później wkracza w odmęty nudy i przynudzania. Te utwory brzmią prawie identycznie. W zasadzie spodobały mi się tylko utwór nr 2. To naprawdę słaba płyta. Na koncertach nie zagrano nawet pierwszego czy drugiego utworu. Bardzo słaba pozycja, jedna z najsłabszych w ogóle. 2. Jeden dobry utwór i 2-3 takie nawet ok to za mało na coś więcej. Prawie zasnąłem z nudów przy słuchaniu tej płyty. Niestety, nie polecam.











niedziela, 1 listopada 2015

01.11.2015 - Wspominkowa recenzja Edgara Froese

20.01.2015 zmarł lider Tangerine Dream, Edgar Froese. Z tej smutnej okazji napisałem, z dedykacją dla Niego, recenzję Jego solowego albumu - Stuntman. Dzisiejsza recenzja jest również dla Niego. Tekst będzie dotyczyć Jego trzeciego albumu - Macula Transfer.


Album ten ukazał się w 1976 roku. Bardzo długo nie był dostępny na CD - dopiero w 1998 roku wyszło pierwsze wznowienie. Niestety, ze względów prawnych zniknęło ono z rynku niemal tak nagle jak się pojawiło. W 2001 roku ukazało się pirackie wznowienie bazowane na tym z 1998 roku. Łatwo jest odróżnić pirata od właściwego skarbu - wystarczy porównać zdjęcia dostępne w internecie. Sam oryginał ukazał się tylko w 1000 sztukach zanim został wycofany na żądanie Edgara Froese. W 2005 roku album powrócił na rynek - ale w zmienionej formie. Edgar nagrał od nowa wszystkie swoje stare płyty i wydał je ponownie. Ta recenzja dotyczyć będzie oryginalnego nagrania.

Całość muzyki możecie przesłuchać tutaj: Macula Transfer (cały album).

Na płycie jest 5 utworów a całość trwa ok. 35-36 minut. Album został nagrany kilka miesięcy wcześniej zanim cała trójka muzyków zajęła się nagrywaniem Stratosfear (1976). Utwory noszą dziwne tytuły ale łączy je jedno: wszystkie odnoszą się do numerów i nazw lotów jakie zaliczył bądź to sam Edgar lub z kolegami z zespołu.

1. OS 452.

Lot rozpoczyna się. Maszyneria powoli się włącza. Chwilę to potrwa. Rozpędza się. Tajemnicze brzmienie syntezatorów połączone z krótkim, gitarowym motywem. Nagle startujemy. Odrywamy się od ziemi. Wzbijamy się w powietrze. Gitara gra odważniej a tło dźwiękowe stanowią głównie chórki. Za oknem widać groźną ciemność. Pada deszcz. Przeszywa nas dreszcz strachu - czy dolecimy? Pojawia się gdzieniegdzie charakterystyczne, smyczkowe brzmienie taśm z mellotronu. Odważnie lecimy dalej. Lot ponad ziemią. Wszystko takie małe, drobne. Cały czas czujemy pewien niepokój. My się martwimy - a co muszą czuć piloci? Utwór brzmi pozornie jednostajnie ale wystarczy tylko wsłuchać się w tło. Tam dzieje się dość sporo wbrew pozorom. Po 6 minucie Edgar zaczyna grać nieco bardziej odważnie na gitarze. Przerwa w akcji. Napięcie wzbiera. Silnik przerywa. Na szczęście nic się nie stało. Wracamy na trasę, nucąc znajomą melodię ze Stratosfear... i się kończy. Nie ma melodyjki ze Stratosfear, to mój wymysł. ;)

2. AF 765.

Najdłuższy utwór na tej płycie - 11 minut. Znowu mamy bardzo dziwny początek. Maszyneria wydaje dziwne dźwięki. Lecimy. Bardzo szybko lecimy. Edgar Froese szybko przemierza niebiańską przestrzeń niczym Superman muzyki elektronicznej. Muzyka jest bardzo szalona i mroczna. Mroczny sekwencer oraz dźwięki rodem z psychodelicznej strony życia. Nasz bohater nie porusza się prosto a zygzakiem. Bo tak jest fajniej. Bardziej fajniej. Super. Mnóstwo krótkich ale sympatycznych, gitarowych motywów. W 3 minucie jest dłuższy popis od SuperEdgara. Sekwencer wrzyna się w umysł. Nieustannie pulsuje. Edgaromobil leci do przodu w szalonym, gitarowym tempie. Jeżeli poprzedni utwór był dla kogoś zbyt mocny to niech nawet nie próbuje włączać tego. Niektóre brzmienia kojarzyć się mogą nawet z Movements Of A Visionary z albumu Phaedra (1974). W sumie.. Edgar Froese był Wizjonerem. Prowadził Tangerine Dream naprzód. Inspirował i sam tworzył. Pod koniec 7 minuty pojawia się większa ilość elektronicznej, majestatycznej melodii - idealny motyw do intronizacji Mistrza. Przed końcem 8 minuty sekwencer drastycznie przyśpiesza, podobnie jak i gitara Edgara. W głowie 1000 głosów. Duchy dokonują ataku terrorystycznego na Edgaromobil. Dochodzi do starcia. Piu, Piu, Piu, Piupiupiupiu... Sekwencerowe działo strzela. Coraz szybciej i szybciej. Nagle - brak amunicji. Duchy przejmują Edgaromobil. :( I koniec utworu. :( Nawet eksplozji nie było. :(

3. PA 701. Nie, nie PACI. :) Ten utwór (niestety) nosi tylko PA w tytule. Mroczne klimaty niczym z soundtracku "Sorcerer" (1977) zrobionego przez Tangerine Dream. Pojawia się delikatna, skromna melodia. A może to nie mrok? Tylko pracujący silnik? Albo.. pożegnalny utwór. W końcu, jak czytaliście uważnie, to Duchy przejęły Edgaromobil. Nagle maszyneria sama startuje. Duchy tracą kontrolę nad pojazdem. Silnik pracuje na pełnych obrotach (sekwencer symuluje pracę silnika). Duchy zgrzytają ze strachu. Znikąd wyłania się Duch Edgara i gra na gitarze. Niekontrolowany lot w mroczną, nieprzystępną Stratosferę. W pewnym momencie nasz pojazd ma awarię. Silnik zaczyna pracować skokowo. Po krótkiej chwili udaje się jednak usunąć usterkę. Duchom chyba zaczyna gitara przeszkadzać. W końcu ona znika a pojazd wkracza w inny wymiar egzystencji.. do Raju, gdzie mellotrony radośnie kwilą, grają, przygrywają i co tam mają na taśmach (haki na oPOzycję?).

4.  QUANTAS 611. Silniki powoli startują. Wzbijamy się w przestrzeń elektronicznie kosmiczną. Jest ciemna noc. Nasz pojazd powoli przebija się przez cirrusy, cumulusy i inne kumulonimbusy (różne nazwy "gatunków" chmur). Pierwsza próba. Pojazd nigdy nie był testowany. Sporo dramatyzmu i niepokoju. Jeżeli ktoś chciałby wiedzieć jak brzmi ciemna, niespokojna, straszna noc - niech włączy ten utwór. Przebijamy się przez chmury. Utwór opisuje - dosłownie - a raczej "dodźwiękowo" - lot w ciemno.

5. IF 810. Szybki numerek. Bardzo dynamiczny i dość wesoły utwór. Tym razem siedzimy wygodnie w fotelu, zakładamy słuchawki i.. lecimy ! ;) Szybki sekwencer i piękne widoki z okna - zwłaszcza Chmurki. ;) W tym jedna piękna i fajna - Dominika. ;) Na pewno elektroniczne Słoneczko ładnie przyświeca. ;) Pojawia się ciekawy mellotron. Słychać promienie słoneczne. A także kawę parzącą się w ekspresie. W końcu lecimy w klasie biznesowej. Lot w blasku Słońca. Utwór niestety kończy się w środku naszego lotu i nie mam jak opisać lądowania. Ale pod opieką Słońca i Chmurek na pewno było szczęśliwe. ;)

Macula Transfer to świetny album. Artysta przedstawia różne historie w bardzo malowniczy, choć raczej minimalistyczny sposób. Tu nie ma zbyt wielu dźwięków na raz. Nie jest to też delikatna muzyka - chociaż brzmi raczej łagodnie to jest mroczna i nawet miejscami straszna. Fani Edgarowo-gitarowych brzmień także znajdą coś dla siebie choć zwolennicy sekwencerów mogą mieć poczucie zawodu.

Wielka szkoda, że tak ciekawa muzyka nie doczekała się prawdziwego wznowienia w swojej oryginalnej postaci. To niepowetowana strata dla fanów Tangerine Dream i solowych eskapad lidera zespołu, Edgara Froese.


niedziela, 25 października 2015

24-25.10.2015 - Składanka jakich wiele?

W 2007 roku Tangerine Dream wydali mnóstwo płyt. Większość tego zbioru stanowiły różnorakie składanki. W ciągu tego roku dyskografia zespołu powiększyła się aż o 24 wydawnictwa ! Zespół wydał zarówno single (i pokrewne) jak i kilka albumów studyjnych oraz 4 DVD ze swoich koncertów. Powinienem był napisać, że wydali 5 DVD (i 25 wydawnictw w ogóle) ale ja nie uznaję "Live At Coventry Cathedral 1975" za "prawomocny" wpis w dyskografii zespołu.

Dygresję tą ograniczę do krótkiego stwierdzenia iż jest to historyczno-muzyczne fałszerstwo w mojej opinii. Niemniej jednak, od strony wizualnej stanowi ono cenny i rzadki przykład klasycznego Tangerine Dream w koncertowej akcji (nagrany przez BBC). Niestety, BBC wycięło oryginalną, improwizowaną muzykę i zamiast niej podłożone zostały dość obszerne fragmenty z albumu "Ricochet" (koncertowy album zespołu stanowiący niejako wybór najlepszych fragmentów z koncertów w 1975 roku). Cały oryginalny koncert ukazał się w ramach fanowskiego projektu Tangerine Leaves (vol. 4).

Notabene, udało się komuś dopasować dźwięk do zarejestrowanego video. Całość jest dostępna w dwóch częściach na Youtube: Cz. 1 i Cz. 2 . Możecie podziwiać piękno architektury sakralnej połączone z mandarynkowym wymiarem improwizacji. Ale to na boku. ;)

Niestety, moje dotychczasowe "narzędzia badawcze" uległy uszkodzeniu. Muszę się posiłkować swoimi zapasowymi słuchawkami (Philips SHP1900 - zwykle służą do grania, oglądania filmów itp. - to słuchawki "komputerowe"), sporo słabszymi od Brainwavz R1, których używałem do tej pory.

Wracając do meritum, przedmiotem dzisiejszej recenzji jest składanka "Tangines Scales". Pierwszy rzut oka na tracklistę daje nam bardzo ciekawy wybór utworów, jak również ich fragmentów, z drugiej połowy lat 80-tych. Są tu dwa wyjątki ale płyta nie zawiera żadnego naprawdę nowego materiału. Mimo różnych dopisków, mixów, editów to na płycie jest tylko jeden nowy remix.

Okładka wydania oryginalnego, Eastgate, 2007 (posiadanego przeze mnie)
  
Mandarynkowe wznowienie, Membran, 2009

Składanka ta ukazała się też w ramach box setu "The Electronic Journey" (10 CD, 2010), który również posiadam.


Co się więc na tej płycie znalazło ? Odrobina muzyki filmowej - dwa wyjątki z soundtracku do filmu "Miracle Mile" (płyta wyszła w 1989 roku a film udało mi się ściągnąć z internetu i jest na liście pozycji do obejrzenia), klasyk z albumu "Optical Race" (1988), fragmenty z lubianego przez fanów albumu "Poland" (tak jakby półkoncertowy, 1984) oraz ostatni utwór z albumu "Underwater Sunlight" (1986, notabene zespół omyłkowo jako tytuł utworu podał tytuł płyty). Całość trwa nieznacznie ponad 1 godzinę.

1. After The Call. Pierwszy utwór jest jednym ze wspomnianych wyżej fragmentów z bogatego dorobku muzyki filmowej Tangerine Dream, mocno pomijanej na koncertach i na składankach przez zespół (akurat ten utwór był grany na żywo - w 1988 roku w ramach trasy koncertowej oraz jednorazowo w 2007 roku). Rytm przypomina niepokojące uderzenia zegara. Całość wzmacnia łomocząca perkusja, która staje się coraz intensywniejsza. Muzyka staje się coraz bardziej niespokojna i dynamiczna. Ok. 1:20 muzyka staje się jeszcze bardziej rytmiczna i dynamiczna, bez łomoczącej, "walącej" perkusji. Da się wyczuć dramatyzm w tym utworze ale jest to podane w bardzo lekki, zrytmizowany sposób.

2. Barbakane. Z Hollywood zespół powędrował aż do mroźnego, powoli chylącego się ku upadkowi PRLu (zespół koncertował u nas w grudniu 1983 roku - Klaus Schulze miał szczęście koncertować w lecie bodajże). Nie jest to oryginalna wersja tego utworu ani wycinek z niej lecz remix - z roku 1995. Oryginalne brzmienia i motywy zostały wzbogacone nowymi. Całość jest niezwykle rytmiczna i dynamiczna a nowe elementy niczego nie psują. Nadają one całości nieco mroczniejszego tonu, szczególnie to słychać w 2-3 minucie. Dodano nowe zakończenie - utwór nie przechodzi w Warsaw In The Sun, jak ma to miejsce w oryginalnym nagraniu.

3. Horizon (Warsaw Gate Mix). Tytuł sugeruje iż będzie to remix ostatniego utworu z płyty "Poland". A tytułowa brama warszawska to zapewne brama Uniwersytetu Warszawskiego, na którym mam ogromną przyjemność doktoryzować się w zakresie nauk o polityce publicznej albo, nieistniejąca obecnie, Żelazna Brama. Niestety nie wiem co zespół miał na myśli. Ja osobiście stawiam na bramę UW. ;) Szerzej o tej drugiej możecie przeczytać tutaj: 10 miejsc w Warszawie, które nie istnieją .

Brama Warszawska - wersja pierwsza ;)



Brama Warszawska - wersja druga ;)


Utwór zaczyna się od mrocznych, tajemniczych dźwięków. Mroźna, ciemna noc. 20 stopień zasilania. Księżyc świeci. Jego światło odbija się od zamarzniętej "miniaturowego akwenu morskiego". Piękna niewiasta przegląda się w lodowym zwierciadle. Nagle w jej głowie pojawia się ciekawy, intrygujący i przyjemny motyw. Melodia tkwiąca w jej umyśle zahipnotyzowała ją. Tangerine Dream dodali delikatny bit do całości i rozpoczyna się orgia sekwencerów. Mały, mroźny, zimowy hołd dla Sfinksa ze "Sphinx Lightning". Zespół nie wprowadził do tego utworu żadnych nowych elementów. Wszystko brzmi "po staremu". Jest rytmicznie, dynamiczne i sekwencerowo. Przydałoby się jednak przygotowanie nowego zakończenia. Nie podoba mi się ten zabieg z urwanym utworem - zwłaszcza, że na płycie zmieściłaby się całość !

4. House Of The Rising Sun (Southend Mix). Dom Wschodzącego Słońca. Pierwszy Słoneczny akcent na tej płycie (celowo z dużej litery! ;)  Nie, nie lubię Dark Souls i rycerzy słońca czy jak im tam. Po prostu mam swoje Słoneczka - 2 Agnieszki, Justynę, Weronikę i Marlenę oraz jeszcze jedną osobą - Dominikę-Chmurkę ;). Do Słoneczek zalicza się też jeszcze jedna osoba ale nie mogę powiedzieć kto - najwyżej na ucho ;) ). 

Oryginalna wersja tego utworu była jednym z bisów granych podczas koncertów zespołu w 1988 roku. Jest to jedna z niewielu kompozycji, które nie są autorstwem Tangerine Dream - w tym przypadku utwór jest oparty o tradycyjną, folkową balladę z Nowego Orleanu (mieście w amerykańskim stanie Luizjana). Pierwsze nagranie tego utworu pochodzi z 1933 roku zaś zespół The Animals wydał swoją wersję jako singiel w 1964 roku. Była ona niezwykle popularna i osiągnęła szczyt listy przebojów. Z ciekawości włączyłem sobie tą aranżację i rozpoznaję znajomą melodię. Oczywiście aranż Tangerine Dream jest zupełnie inny i pozbawiony wokalu.
Cover TD brzmi zadziwiająco łagodnie i ciekawie. Czuć iż zespół wzbogacił oryginalną melodię (fortepian, syntezatorowe chórki). Klawisze także zdają się być ciekawą wariacją na temat oryginalnego brzmienia organów w coverze grupy The Animals. Ok. 1:30 zespół zaczyna grać na rockową nutę. Do gitary dołącza się saksofon (mandarynkowa królowa Linda Spa !). Pojawiają się też przetworzone motywy z oryginalnej wersji (a raczej z wersji źródłowej). Po raz kolejny zespół ubogacił swoją muzykę brzmieniem saksofonu. W coverze znalazło się miejsce nawet na solówkę saksofonistki. Od jej wejścia przez cały pozostały czas trwania utworu saksofon jest bardzo wyraźnie obecny a nawet ma "ostatnie zdanie" i zamyka utwór. Bardzo piękna, kreatywna i zauważalnie odmienna od oryginału instrumentalna interpretacja. Na dodatek jest to jedyny nowy utwór na tej płycie.

Na Youtube nie ma tego remiksu ale jest dostępna oryginalna wersja z 1988: tutaj . Brakuje w niej mocy z wersji zremiksowanej a także wspaniałego saksofonu. Moc też ma wersja z koncertu z Tempodromu (21.09.2006 - ostatni koncert Tangerine Dream z Jerome Froese, synem Edgara). Ta wersja jest pozbawiona saksofonu a skupia się wokół dwóch gitarzystów. Co ciekawe, Thorsten Quaeschning, drugi (wówczas trzeci) klawiszowiec, gra na perkusji. Niesamowity, rockowy aranż.

5. Livemiles (Morning Glory Mix). Po raz kolejny cofamy się w mandarynkową przeszłość - znowu do roku 1988. W tym bowiem to roku ukazał się (ćwierćkoncertowy?!) album "Livemiles" ("Live Miles" - także i taka pisownia jest stosowana ale to nie ma nic wspólnego z Miles'em Davisem, muzykiem jazzowym). Zespół na płytę wybrał obszerny fragment (ok. 1/3) pierwszego utworu. Świetnie wybrany moment otwarcia tego wycinka. Mnóstwo rytmu i delikatna melodia. Po pierwszej minucie włączają się sekwencery i muzyka staje się znacznie żywsza oraz bardziej dynamiczna. Zespół cały czas gra dość łagodnie i delikatnie. Koniec 3 minuty przynosi kolejną dawkę mocniejszego brzmienia. Mocna, rytmiczna perkusja jak w hitowym "Dolphin Dance". Niestety, moje tymczasowe słuchawki nie pozwalają mi w pełni cieszyć się jakością i pięknem tej muzyki. Sporo chórków, "flecików" a także odrobinka bardziej klasycznych partii (np. fortepian ok. 6:20). Nie zabrakło też sekwencerów i rytmu. Znowu muszę pochwalić dobór momentu końcowego.
"Livemiles" jest kolejnym pomijanym albumem - w zasadzie pojawiał się tylko w ramach trasy koncertowej w USA w 1988 roku a także raz w 2004 roku i w 1987 (chociaż na płycie umieszczony został studyjny remix tych partii - koncert o tyle ważny gdyż jest to ostatni występ zespołu z Chrisem Franke).
6. Storm Seekers / Cool Shibuya. Dwa utwory ale wrzucone w jedną ścieżkę na płycie. Oba pochodzą z rzadkiego, 6-cio płytowego boxu I-Box z 2000 roku. Pojawiły się także (ale osobno) na dwóch innych składankach wydanych w 2007 roku. Storm Seekers zaczyna się od pędzącego, głośnego sekwencera otoczonego tajemniczymi, dziwnymi dźwiękami a także mięciutką, łagodną "kołderką dźwiękową" (nie umiem tego lepiej opisać). W późniejszej części pojawiają się dodatkowe klawisze o ciekawym brzmieniu. Utwór praktycznie brzmi bardzo podobnie cały czas. Cool Shibuya zaczyna się w momencie jak się kończy pierwszy utwór. W zasadzie jest to drugi raz to samo ale sekwencja brzmi inaczej i jest, moim zdaniem, znacznie bardziej interesująca.

7. Story Of The Brave (Vienna Mix). Tym razem utwór z lat 1992 (debiut na koncertach w USA) - 1994 (w tymże roku ukazał się on w wersji studyjnej, finalnej na singlu promującym najnowszy wówczas album zespołu - "Turn Of The Tides" z 1994 roku). Po trasie amerykańskiej z 1992 roku, zespół do tego utworu powrócił zaledwie dwa razy - na dwóch koncertach w 2007 roku. Dla spragnionych wrażeń - zespół w 2004 roku wydał album "Arizona Live" (2 CD) zawierający kompletny zapis jednego z dotąd nieopublikowanych koncertów z trasy z 1992 roku, stanowiący uzupełnienie a także przeciwwagę do wcześniejszej płyty zespołu dokumentującej występy grupy w ramach tej trasy koncertowej - "220 Volts Live" (1993).

Ta wersja została oznaczona jako remix. W swoim zbiorze posiadam też wersję oryginalną. Od początku utwór jest nieco smutny ale ożywia go dość rytmiczna perkusja. Do klawiszy w późniejszej części utworu dołączają chórki. Melodia ulega zmianie w drugiej minucie i od tej pory ulega ewolucjom. Od 3 minuty brzmienie kompozycji przybiera barwy, które naprawdę łatwo skojarzyć z brzmieniem albumu "Turn Of The Tides" (1994).

Są różnice w brzmieniu tych utworów ale wydaje mi się iż jest to kwestia masteringu. Nie wyklucza to możliwości iż remix został zmieniony w naprawdę niewielkim stopniu. Oba te utwory brzmią zauważalnie odmiennie na moich tymczasowych, jakościowo gorszych, słuchawkach. Voices In The Net nie uznaje tej wersji utworu za remix. Zresztą cyfrowe wydanie tego albumu, dostępne w sklepie zespołu, opuszcza część podtytułów. Oznacza to iż mógł zostać inaczej zmasterowany. Nie ma więc mowy o żadnym remiksie utworu Story Of The Brave - jedyna inna oficjalna wersja to wykonanie z koncertu z 1992 roku znajdujące się na wspomnianym już wcześniej albumie "Arizona Live" (2004).

8. Sungate (Red Rock Version). Brama Słoneczna. Drugi element Słoneczny na tej składance. Tym razem klasyk z albumu "Optical Race" (1988). Tak jak wspomniałem wyżej, cyfrowa wersja tego albumu opuszcza podtytuł co oznacza iż jest to oryginalna wersja tego nagrania.

Tym razem opis / cytat z mojej recenzji albumu "Optical Race": "Bardzo słoneczny kawałek (patrz: tytuł). Słoneczna Brama rozpoczyna się od syntezatorowego obrazu promieni Słońca. Po nim następuje głównie fortepianowa melodia, wzbogacona o syntezatorowe wstawki. Ok. 1:40 pojawia się gitara (na krótko) i utwór staje się bardzo rytmiczny. W ok. 2:05 mamy solo gitarowe. Pod nim jest melodia i piękne chórki. Jeden z najlepszych utworów na tej płycie. Solo kończy się ok. 2:50. Gitara powraca ok. 3:15. Utwór nie trwa nawet 5 minut a jest jednym z najpiękniejszych na tej płycie. Znacznie lepszy od tytułowego. Słoneczny utworek. :)".
Odsłuch wersji z "Tangines Scales" potwierdza moje przypuszczenia - to jest oryginalna wersja tego utworu, nie późniejszy remiks bądź nowa aranżacja.
9. Teetering Scales. Drugi wycinek z muzyki do filmu "Miracle Mile" (wydanej na CD w 1989 roku). Od początku mamy do czynienia z bardzo szybkim sekwencerem oraz niepokojącym, groźnym dźwiękiem w stylu bicia dzwona czy zegara. Melodia odzwierciedla uczucie strachu, niepokoju. Trochę się może kojarzyć z pierwszym utworem z tej składanki - After The Call - ale to są zupełnie odmienne kompozycje.

10. Underwater Twilight (omyłkowo zatytułowany jako Underwater Sunlight - co stanowi Słoneczny tytuł albumu Tangerine Dream z 1986).

Jeszcze raz posłużę się cytatem z własnej recenzji - album "Underwater Sunlight", 1986:

"Ostatni utwór na tym albumie nosi dość przewrotny i zaskakujący tytuł - "Underwater Twilight". Znowu mamy "podwodne dźwieki" i tajemniczy nastrój budowany przez nie. Dominują one na początku, wspierane przez ciche chórki. Podwodna fauna kładzie się spać. Delfiny i wieloryby również. W 1:45 coś burzy nastrój. Wchodzi rytm i perkusja. Całość jest dość spokojna mimo trochę intensywnej perkusji. Właściwa melodia wchodzi w 3 minucie. Znowu Mandarynki plumkają. Całość jest przyjemna i miła dla ucha. Jest to drugi najspokojniejszy utwór na stronie B (zaraz po "Scuba Scuba"). W 5:37 jest niesamowicie piękny dźwięk będący niejako w tle. Niestety, utwór ten urywa się nagle i nie ma "właściwego" zakończenia. Nie jest to błąd niestety. Szkoda, że taka drobna rzecz musi psuć ten przyjemny i spokojny utwór.".
"Tangines Scales" jest niestety niczym nie wyróżniającą się składanką. 8 na 10 utwór na niej zawartych pochodzi z łagodnie brzmiących lat 80-tych. Na płycie znalazł się tylko jeden nowy utwór: House Of The Rising Sun (Southend Mix). Dobór utworów jest dość udany ale i zaskakujący - np. dwa utwory przedstawiające dorobek soundtrackowy zespołu, który ukształtowany został przede wszystkim w latach 80-tych, pochodzące z tego samego albumu czy umieszczenie tutaj kompozycji "Storm Seekers / Cool Shibuya". Sam remix będący jedyną nowinką jest udaną wersją nagranego utworu.

Parafrazując swoją poprzednią wypowiedź i jednocześnie udzielając odpowiedzi na pytanie postawione w tytule niniejszego posta, "Tangines Scales" jest, niestety, składanką jakich wiele. Wyróżnia się ciekawym tytułem, który przyciąga fanów zespołu ale nie jest pozycją, której posiadanie jest zalecane. Nawet dla największych fanów. Oni wszystkie te kompozycje znają a nawet pewnie umieliby je zanucić. ;) W zasadzie płytę kupuje się tylko dla wspomnianego wcześniej remiksu.
Uwzględniając całość moich rozważań, niestety nie mogę wystawić pochlebnej noty składance "Tangines Scales" (2007). Nie prezentuje ona żadnej wartości rynkowej - wręcz przeciwnie: za podtytułami i oznaczeniami typu "mix", "remix" nie kryje się nic nowego (poza jednym wyjątkiem). Niestety, z ciężkim sercem wystawiam ocenę dopuszczającą (2). Gdyby nie ten jeden nowy remix to nie myślałbym zbyt długo nad ocenieniem tej płyty w najgorszy możliwy sposób - czyli oceną niedostateczną (1). W zasadzie można kupić tą płytę - ale tylko jeśli ktoś dąży do uzbierania kompletnej dyskografii zespołu (a ta jest olbrzymia). W innym przypadku nawet nie warto sięgać po ten album.

P.S: Ale zawartość muzyczna jest świetnej jakości - w większości przypadków. ;)
P.S 2: Myślałem, że się wyrobię przed północą a w tym momencie właśnie 3:00 wybiła na zegarze mojego komputera...
P.S 3: Dobranoc! ;) / Dzień dobry ! ;)


środa, 30 września 2015

30.09.2015 - Mandarynkowy dodatek - część 1

Jeszcze raz dla Chmurki :*
Pisz szybką tą magisterkę bo Słonecznik uschnie :P :*

W 2007 roku Tangerine Dream zaczęli nową serię składanek - "Booster". Wydawane cyklicznie, mniej więcej co rok (choć nie zawsze), stanowiły przegląd przez ostatnie wydawnictwa zespołu (choć nie zawsze w każdym przypadku). Zawsze jednak Edgar dorzucał do nich jakieś rzadsze utwory lub po prostu zupełne nowości, nieopublikowane nigdzie indziej. Planowane było 10 części ale śmierć lidera zespołu pokrzyżowała te plany i pośmiertnie ukazała się część VII jako ostatnia.

Dzisiejsza recenzja będzie dotyczyła płyty pierwszej z oryginalnego "Booster". Każda część składa się z dwóch płyt.

Okładka wydania oryginalnego, Eastgate, 2007
Okładka wydania wznowionego, Membran, 2009
Część pierwsza jest złożona głównie z utwór opublikowanych na rozmaitych EP-kach wydanych przez zespół w 2006 i 2007 roku. Właściwie wszystkie z nich są trudne do dostania. Aż 3 z wspomnianych wydawnictw zostały wznowione w całości: "Bells Of Accra" (2007, 1 utwór), "One Night In Space" (2007, oba utwory), "Sleeping Watches Snoring In Silence" (2007, wszystkie 3 utwory - notabene jedyna, którą posiadam także fizycznie ze zbioru umieszczonego na "Booster"). Zespół więc umożliwił części z fanów zapoznanie się z tym materiałem bez konieczności polowania na rzadkie oryginały.

Podlinkowałem utwory. Wystarczy kliknąć w tytuł kompozycji a zostaniecie przeniesieni na odpowiedni film w ramach Youtube.

Na pierwszej płycie jest 8 utworów w tym cały singiel "One Night In Space" (2 utwory) i większa część "Sleeping Watches Snoring In Silence" (2 z 3 utworów).

1. One Night In Space. Wersja oryginalna (2007), nie remix z "View From A Red Train". Utwór zaczyna się łagodnie ale zawiera w sobie sporo energii. Bardzo rytmiczna perkusja. Jest niczym kubek kawy (osobiście nie piję kawy w ogóle :) ). Cała elektronika poza głównym rytmem jest dość subtelna. Nie ma tu gitary, która została dodana we wspomnianym remixie. Nie mniej, jest to porządny utwór na otwarcie płycie. Więcej energii jest w zremixowanej wersji, która jest jednym z najlepszych utworów na "View From A Red Train". Łagodność wymieszana z odrobiną energii z dobrymi basami.

2. Hyper Sphinx. Kolejne mandarynkowe oblicze Sphinxa. Tym razem remix z 2007 roku ("Sleeping Watches Snoring In Silence"). Rozpoczyna się od znajomych dźwięków i "głębokiego wydechu". Wszystko jest nieco odświeżone ale wciąż brzmi znajomo. Perkusja wydaje się brzmieć bardziej żywo. Sekwencer brzmi jeszcze bardziej mięsiście. Dźwięki niby stare ale zagrane na nowo. Aranżacja wierna oryginałowi. Dalej brzmi równie dynamicznie i potężnie ale czyściej. Słucha się tej wersji z niesamowitą radością. Najwięcej świeżości tchnięto w sekcję trzecią, gdzie pojawia się gitara (i stwierdzam to ze 100% pewnością !). Na koncercie w 2014 roku także w tym miejscu Edgar chwycił za gitarę. Remix wieńczy sekcja 4 - brzmiąca bardzo dziwnie, niczym mnóstwo pękających baniek.  Dziwactwo muzycznych automatów. Bardzo fajny remiks. Szkoda tylko, że nie pokusili się o nowe zakończenie.

3. Metaphor Part One. Utwór Thorstena Quaeschninga. Bardzo tajemniczy wstęp. Wyłania się z niego powoli melodia. Jest w tym utworze coś niesamowicie przyjemnego mimo wszystko. Może to te basy? Nieco jazzujący (na moje ignoranckie ucho ;) ) utwór. Brzmi dość dziwnie jak na TD ale bardzo mi się podoba. Jest miękki, przyjazny, miły w odsłuchu. Końcówka przypomina w swoim brzmieniu organy.

4. Metaphor Part Two. Jeszcze raz TQ. Utwór zaczyna się od samplowanego głosu i tajemniczej, basowej melodii. Następnie mamy zapętlony fortepianowy motyw. Następna melodia swoim brzmieniem nieco kojarzy mi się z płytą "Logos Live". Potem mamy bardzo dziwny motyw brzmiący w stylu elektronicznej orkiestry a dalej - do klimatów z początku utworu, włącznie z zapętlonym tematem. Kolejne plumkanie bardzo w stylu Logos. Dość dziwna kompozycja ale nie jest zła. Szkoda, że nie umieścili pozostałych dwóch części (Metaphor składa się z 4 utworów).

5. The Greek Mirror. Łagodne plumkanie na tle którego stopniowo rozwija się melodia. Da się usłyszeć połyskiwanie Słońca w tytułowym greckim zwierciadle. Melodia nieustannie się rozwija, nie stoi w miejscu. Utwór ma w sobie trochę energii i sekwencerowo-basowego mięsa. Podobają mi się smyczkowe brzmienia zastosowane w tej kompozycji. Finał jest wręcz ucztą dla fanów wspomnianych brzmień.

6. Lady Monk. Odświeżona wersja "Zen Garden" z "Le Parc" (1985). Bardzo dużo mocnego rytmu i basów. Aż się prosi o zarapowanie jakiejś nawijki fristajlowej do tego prawilnego bitu. Niektórzy mogą uznać ten utwór za profanację oryginału ale moim zdaniem ma on w sobie coś wyjątkowego (nie tylko duży ładunek pozytywnej energii muzycznej). Spoko kawałek od dobrego ziomka Edgara. ;)

7. I Could Hear It When The Moon Collapsed On Broadway. Drugi utwór z singla "One Night In Space". Dość słodka kompozycja ale ma naprawdę mocne basy. Przyjemny rytm połączony z dość subtelną elektroniczną melodią. Główny motyw przybiera barwy orkiestrowe.  Słucham tego wesołego utworu z uśmiechem na twarzy. Bardzo odprężający i przyjemny utwór. A tak przy okazji - jest to chyba najdłuższy tytuł utworu Tangerine Dream.

8. Logos. Finał płyty. Nowy remix. Tym razem zespół zmodernizował Logos Velvet, trzecią część suity Logos z albumu "Logos Live" (1982). Wszystko uległo odświeżeniu ale zachowano pewne elementy "retro". Ciekawie brzmi główny motyw w tej aranżacji. Znacznie wzbogacano melodię. Bardzo mi się podoba wkład Lindy Spa w tym utworze. Wyraźnie ją słychać, zwłaszcza w drugiej połowie utworu. Nie bardzo mi się podoba brzmienie perkusji ale całościowo nie obniża to zbyt mocno oceny tego utworu. Warto wysłuchać całości, chociażby dla tego, co zostało dodane i co znacznie upiększyło i tak już wspaniałe Logos Velvet. Zgrabnie skomponowane zakończenie jednocześnie zamyka płytę w niesamowitym stylu.

Cała płyta została bardzo dobrze dobrana. Nie ma tu w ogóle słabych utworów, choć niektóre mogą odstawać poziomem od reszty (w sensie negatywnym - np. Metaphor Part Two, który jest moim zdaniem słabszy niż Metaphor Part One). Bardzo interesujący i udany finisz pierwszej płyty. Całość stanowi dość ciekawy i udany przegląd przez główne pozycje z płyt TD z lat 2006-2007. Nie wszystkie albumy wydane w tym okresie zostały przedstawione, nawet pominięto główny album studyjny z tego okresu (Madcap's Flaming Duty). Zespół skupił się na zaprezentowaniu wybranych fragmentów z mniejszych i rzadszych wydawnictw muzycznych.

Całościowo, za pierwszą płytę należy się nie mniej niż 5. To po prostu bardzo dobra składanka, na dodatek uzupełniona o niepublikowane nowości bądź trudniejsze do dostania na CD utwory (na płycie pierwszej jest tylko 1 naprawdę nowy utwór - nowe wersja Logos Velvet). Zdecydowanie warto posłuchać.

wtorek, 29 września 2015

29.09.2015 - Chmurkowe, magisterskie Inferno

Dla Chmurki, w nagrodę za (w końcu napisaną) pracę magisterską.
Od Słonecznika :*

Tangerine Dream był zespołem który robił wiele dziwnych i zaskakujących rzeczy - np. skok z berlińskiej elektroniki do rocka progresywnego (czyli Cyclone i Force Majeure) czy puszczanie oczka (a raczej uszka) do młodych (seria Dream Mixes). Na koncie TD znajduje się nawet album nagrany z orkiestrą (Paradiso, 2006) ! 

Zespół raz sięgnął głęboko w przeszłość w poszukiwaniu inspiracji. Na podstawie Boskiej Komedii Dantego Alighieri, utworu pochodzącego z początku XIV wieku, nagrał i wydał w latach 2001 - 2006 trzy albumy. Liczba albumów jest nieprzypadkowa bowiem oryginalne źródło składa się z trzech ksiąg - Inferno (Piekło), Purgatorio (Czyściec), Paradiso (Raj). Tytuły płyt są zgodne z włoskimi oryginałami.

Dzisiejsza recenzja będzie dotyczyć albumu Inferno, części pierwszej cyklu - Inferno (wydana w 2002 eoku). Jest to najkrótszy album w tej serii - wydany na 1 CD, wypełnionym szczelnie muzyką. Pozostałe dwa są wydawnictwami dwupłytowymi.

Okładka pierwszego wydania, TDI, 2002. Zwróćcie uwagę na fantazyjną czcionkę.


Okładka wznowienia, Membran, 2009


Po raz kolejny zespół zdecydował się wykorzystać wokalistów (ostatnią pełnowymiarową płytą studyjną z wokalem był album Tyger z 1987). Jedną z wokalistek udzielających się na Inferno jest Iris Camaa, która była perkusistką w TD. Album Inferno jest lekko poprawionym i zmodyfikowanym nagraniem z koncertu (Bernau pod Berlinem, 07.10.2001). Istnieje też dobrej jakości nagranie fanowskie z tego koncertu (Tangerine Tree 3: Bernau 2001). W 2002 roku zespół jeszcze kilka razy wystąpił z tym samym materiałem, nie zmieniając go zbytnio. Jeden z tych koncertów został wydany jako Tangerine Leaves 2: Nideggen 2002.

Dwa koncerty w Nideggen (23 i 24.08.2002 - tylko ten 2gi został wydany jako TL) zostały sfilmowane i zmontowane w postaci oficjalnego DVD - Dante's Inferno (2006). Na Youtube jest spora część, jeśli nie całość, koncertu z 24.08.2002 - część pierwsza jest tu (pozostałe powinny być zasugerowane automatycznie przez Youtube). 

Ponadto muzyka z Inferno została wykorzystana jako soundtrack do filmu niemego z 1911 pod tym samym tytułem. Film był luźną adaptacją Boskiej Komedii i był pierwszym pełnowymiarowym włoskim filmem. Jest dostępny na Youtube w całości, chociaż wersja z soundtrackiem TD nie ma napisów w innym języku niż włoski.

Na Youtube istnieje kopia tego albumu podzielona na dwie części lecz bez podziału na ścieżki. Ponadto w tle jest okładka wspomnianego filmu włoskiego a nie albumu. Zainteresowanych odsyłam tu: część 1, część 2 . Lista utworów: tutaj.

1. Before The Closing Of The Day. Oklaski dla Chmurki z okazji zakończenia prac nad pracą magisterką. Utwór otwierają łagodne brzmienia fortepianopodobne przyprawione delikatną, rozmarzoną elektroniką. Nic piekielnego - wręcz przeciwnie. Łagodny wstęp. Piękne smyczki. Po pierwszej minucie utwór nabiera powagi i dostojności. Pojawia się też głos ale bez śpiewu. W 3 minucie klimat się zmienia. Pojawia się sekwencer, który został przyozdobiony w ciekawy sposób - nie tylko poprzez dodane orkiestralizacje. Pod koniec utworu brzmienie jest nieco słodsze. Instrumentalny wstęp.

2. The Spirit Of Virgil. Fortepian zmienia melodię. Mnóstwo chórków. Pojawia się angielski śpiew. Wspaniałe chórki (syntezator czy śpiewaczki?). Anielskie połączenie niebiańskich dźwięków z głosem śmiertelniczek. Na końcu - wspaniałe orkiestralizacje (nie jest to płyta zrealizowana z udziałem orkiestry).

3. Minotaurae Hunt At Dawn. Kolejny raz utwór otwiera cudowny motyw fortepianowy oraz chórki (elektroniczne raczej). Pojawia się sekwencer oraz perkusja. TD miesza swoje tradycyjne brzmienie z elementami klasycznymi (np. wstawki orkiestrowe). Przed drugą minutą mamy próbkę klasycznego popu - coś jakby klimaty z Optical Race zostały "uinfenowione".

4. Those Once Broke The First Word. Na wejściu dominuje orkiestra. Utwór nabiera mrocznych, ponurych kształtów. Słychać talent i kunszt muzyków. Miejscami można poczuć, że naprawdę TD występuje z orkiestrą (np. ok. 1:40). Ok. 2:20 - zakochać się można w tej części. Jeden z najpiękniejszych motywów na tej płycie jak na razie. Bardzo wzruszający. Końcówka jest wspaniała.

5. Dante In Despair. Jeszcze raz duet fortepianu i chórków (oraz angielskojęzyczny śpiew). Wszystko okraszone orkiestralizacjami. Powolny i zamyślony utwór. Jest w tym dość spora nuta tajemnicy.

6. Io Non Mor. Bardzo szybki sekwencer oraz brzmienia typowe dla tego albumu. Inny rodzaj głosu oraz język (włoski ?). Jest też perkusja ale raczej w tle niż na przedzie. Dopiero później nieco się wybija na przód ale przydałoby się jej nieco wzmocnienia. Końcówka to kolejny raz te same, znane już nam klimaty z tej płyty. Instrumentalny utwór.

7. Vidi Tre Facce. Ciekawa melodia. Jeszcze raz ten sam głos i włoski śpiew co poprzednio. Melodia przypomina tykanie zegara. Czuć, że przyśpiesza. Zegar tyka dla śmiertelników schodzących coraz głębiej, na niższe kręgi Piekła. Czuć w tym utworze sekwencer. Nieźle nim manipulują. Trochę brakuje tu mocy ale nie jest źle. Ok. 3:40 pojawia się cicha perkusja. Przed 4 minutą sekwencer zostaje wzmocniony. Jest bardziej mięsisty teraz.

8. At The Deepest Point In Space. Bardzo tajemniczy utwór. Piękne brzmienie syntezatorów na dźwiękowym tle tysiąca migoczących gwiazd. Każdy dźwięk ma znaczenie. Każdy dźwięk jest starannie dobrany i wyselekcjonowany. Kolejny pokaz maestrii TD.

9. L'Omperador Del Doloroso Regno. Chóry i śpiew są kontynuowane.  Nagle wybucha sekwencer, który zostaje przyprawiony orkiestralizacjami. Bardzo szybki i rytmiczny utwór.  Ok. 1:20 dołącza do tego perkusja. Jest też i śpiew ale bez słów (albo są to sample). Później jest jakiś wokal, prawdopodobnie włoski. W zasadzie kolejna instrumentalna kompozycja, na dodatek nie jest specjalnie wyjątkowa - wręcz słaba, nijaka.

10. Voices In A Starless Night. Cudowny wstęp. Utwór powraca do klimatów z początku tego albumu - tria "fortepianu", chórków i orkiestralizacji. Całość wspaniale uzupełnia piękny, kobiecy, angielski wokal. Ok. 1:59 pojawia się piękna orkiestra. Po orkiestrowym przejściu wchodzimy w nieogarnione mroki Piekła. Na tle tych posępnych, skromnych brzmień, głos wokalistki brzmi niczym tysiąc Słońc.

11. Fear And Longing. Delikatność raz jeszcze ale nieco odświeżona i w innym wydaniu. Jest też i nutka napięcia, strachu (zgodnie z tytułem). Dalej się robi coraz piękniej. Wspaniałe zakończenie.

12. Fallen For Death. Sekwencerowy zegar tyka raz jeszcze. Wtórują mu ciekawie zrealizowane chórki. Pierwszy raz śpiewają dwie osoby (chyba). Ok. 1:35 sekwencer gwałtownie przyśpiesza. Teraz tylko jedna osoba śpiewa. Sekwencer jest bardzo szybki i dynamiczny, bardzo mięsisty. W 3 minucie przybrał na mocy. Nawet końcówka, mimo braku sekwencera, jest dość mocna.

13. Where All Light Went Silent. Niesamowicie piękne klawisze! Delikatne i łagodne, o brzmieniu niespotykanym do tej pory, oprawione w delikatne chórki. Najgłośniejszą składową tej piosenki jest wspaniały, delikatny, miękki kobiecy wokal. Słodkie ukojenie dla duszy i uszu po poprzednim utworze.

14. Charon, Il Barchere. Kolejny boski start. Tym razem płyniemy z Charonem przez rzekę Styks. Słyszymy jęki potępionych dusz a żagle łodzi pcha piekielny wicher. Przed drugą minutą na rzece pojawiają się refleksy światła i włoski śpiew. Ale tym razem nie porywa.

15. La Grey De Los Almas Perdidas. Dalej podróżujemy przez Styks ale w innych dźwiękach. Więcej tajemnicy i mroku. Pojawia się nowy głos, tym razem hiszpański. Mimo świeżego powietrza, utwór ten średnio mi się podoba i może znużyć słuchacza. Słychać, że coś się dzieje, coś się wyłania z mroków ok. 3:30. Chmura piekielnego, siarczystego pyłu się przerzedza bardzo powoli. Zmiany dźwiękowe są bardzo ciche i delikatne. Przed 6 minutą chmura pyłu znika. W Piekle pojawia się delikatna iskierka nadziei dla potępionych na wieki za swe zbrodnie grzeszników. Muzyka TD teraz brzmi niczym tęcza. Po raz kolejny powracają nastroje i dźwięki bardziej typowe dla tej płyty.

16. Justice Of The Karma Law. Kolejny powiew świeżości. Nagle wchodzi perkusja. Bardzo dynamiczna i szybka kompozycja. Odstaje od typowego brzmienia i stylu tej płyty. Bliżej jej do Dream Mixes 3 ale oczywiście trochę "zinfernalizowanego". Nie mniej, świetny i przyjemny utwór. W ok. 2:00 mamy świetne przejście. Wchodzi przepiękny, wręcz boski, nowoczesny motyw klawiszowy. Tak jak sądziłem, za ten utwór odpowiada Jerome Froese, syn Edgara. Piękne chórki.

17. As The Sun Moves Towards The Heaven. Delikatny sekwencer i łagodne klawisze. Wciąż zachowano nowoczesne brzmienie. Nie ma na tej płycie wiele basu ale w tym utworze jest go dość sporo. Łagodny rytm połączony z pięknym wokalem. Cudownie zgrana muzyka ze śpiewem. W drugiej minucie muzyka się zmienia by przybrać w końcu jeszcze bardziej rytmiczne brzmienie. Mimo nowocześniejszego brzmienia, inspirowanego serią Dream Mixes, nie brakuje tu elementów brzmieniowych związanych z napięciem. W 4 minucie muzyka stała się wręcz dyskotekowo rytmiczna. Bardzo dynamiczne i szybkie bongosy. Ten utwór cechuje się niesamowitą dynamiką i zmiennością oraz różnorodnością. Ok. 6:25 pojawiają się nawet wspaniale zrealizowane skrzypce. Utwór przybrał smutne, poważne barwy. Zbliża się finisz albumu.

18. Beatrice, L'Ame Infinie. Ostatni utwór. Bardzo łagodny, złożony niemalże z samych chórków i wokalu (włoskiego). "Fortepian" i elektronika są delikatne oraz sporadyczne. Brzmienie tego utworu przywodzi mi na myśl operę (a raczej moje wyobrażenie o niej). Łagodne, skromne ale dość ładne zakończenie. Ostatnie kilka sekund to cudowne, orkiestrowe "wyjście". Resztę utworu wypełniają bardzo ciepłe owacje.

Publiczność niezwykle gorąco i żywo przyjęła premierowy koncert "Inferno". Tak samo i ja bardzo dobrze odebrałem tą muzykę podczas odsłuchu. Jest ona niezwykle zróżnicowana a całość znacząco się wyróżnia na tle ponad stu innych płyt wydanych przez Tangerine Dream. Mamy tu bowiem elementy raczej rzadko spotykane w muzyce tego zespołu, które zostały połączone z bardziej rytmicznymi i ognistymi kompozycjami (by nie rzecz bardziej kolokwialnie - kawałkami) takimi jak nr 16 i 17 (Justice Of The Karma Law i As The Sun Moves Towards The Heaven).

Całość została nagrana z niesamowitą ostrożnością i maestrią. Nawet bardziej współcześnie brzmiące elementy są "odrobinę cofnięte w czasie" poprzez wymieszanie ich z brzmieniami bardziej w klimacie i typie tej płyty (mowa tu o utworach 16 i 17, które są bardzo energetycznymi i wspaniałymi bisami).

Cała płyta, mimo podziału na 18 nagrań, stanowi jedną, zwartą, logiczną całość. Zespół zaprezentował w ramach swojego występu 79-minutową suitę. W przeciwieństwie do innej wielkiej suity autorstwa Tangerine Dream, Logos ("Logos Live", 1982), ta nie została zmodyfikowana w znaczący sposób (całościowe brzmienie suity Logos to efekt prac studyjnych zespołu - setlisty koncertów na których zespół grał te utwory nie wykazuje iż była to suita bowiem zespół grał kilka części Logos na początku ale urywał suitę i przechodził płynnie do innych utworów, wracając do Logos raz jeszcze w późniejszej części koncertu). Jest to, moim zdaniem, atut albumu "Inferno".

Mimo kilku słabszych elementów, "Inferno" to moja ulubiona część trylogii albumów opartych na "Boskiej Komedii" Dantego Alighieri. Prawdę mówiąc (a raczej pisząc), nawet nie pamiętam kiedy ostatni raz słuchałem pozostałych dwóch - "Purgatorio" oraz "Paradiso" (tą to chyba co najwyżej tylko raz przesłuchałem - ale oryginał, na dodatek nie byle jaki, zakupiłem). Nie będę porównywał przedmiotu tej recenzji do pozostałych części cyklu. Samo w sobie "Inferno" jest świetnym, nietypowym ale naprawdę wspaniale zagranym i przygotowanym albumem. Jeden z majstersztyków skomponowanych przez duet ojca i syna (Edgar i Jerome Froese, ówczesnych głównych członków Tangerine Dream). Ta płyta zasługuje na bardzo mocne 5. Poleciłbym ją każdemu gdyż uważam ją za jedną z najlepszych w olbrzymiej i niesamowicie zróżnicowanej dyskografii Tangerine Dream.